Helena González in Cork

Interview with Helena GonzálezHelena González is a Galician literature lecturer and researcher at the Centre Dona i Literatura in the University of Barcelona, with a focus on feminist literary critic, popular culture and Galician contemporary literature, as well as cultural relations between Galicia and Cataluña. She was in Cork a few weeks ago to give a keynote lecture in the Text & Identities Symposium, entitled “Let’s live as Galicians!” Gender and the promise of happiness in the conservative turn.
We of course took the opportunity to ask her a few questions about it. Enjoy!

Helena González in Cork

Helena González in Cork

Hai unhas semanas estiveches en Cork facendo unha relectura do modelo de nación e sociedade representado nos anuncios de BAP&Conde para os supermercados Gadis. Que che levou a querer investigar sobre publicidade, e sobre o tema dos anuncios en concreto?

A few weeks ago you were in Cork suggesting a new interpretation of the model of society and nation presented in the BAP&Conde advertisements for the Galician supermarket chain Gadis. What triggered this desire to do research on advertising, particularly relating to TV spots?

Interésame pensar os relatos do común na contemporaneidade, en particular, analizar a qué tipo de tensións se someten a diferenza sexual, a sexualidade e a nación. As ficcións populares son interesantes provedoras de ficcións que negocian e fixan ese tipo de discursos, por iso non se pode prescindir das produccións publicitarias para radiogramarmos criticamente o presente. As ficcións publicitarias de BAP&Conde, se cadra a factoría máis eficaz para promover o xiro misóxino e conservador en Galicia nos últimos anos, invisibiliza as mulleres, remodela e aprópiase dos elementos de cohesión identidade nacional. Os seus spots de TV forman parte da memoria de comezos do século XXI. A súa receita baséase, en apariencia, en proveer a felicidade común e mais o orgullo de ser “galego” (e as galegas?). Agora ben, esa promesa de felicidade baséase nun discurso retrógrado de regreso ás orixes, a amnesia da emigración como trauma, a ocupación comercial dos espazos públicos e aínda o racismo.

I´m interested in reflecting on the accounts of day-to-day issues in contemporaneity and, specifically, in analysing what tensions are sexual difference, sexuality and the nation subject to. Popular fictions are interesting providers of narratives which negotiate and fix these discourses, which is why we can’t disregard advertising productions in order to critically scan the present. BAP&Conde’s advertising fictions, which are probably the most efficient promoter of the misogynous and conservative turn in Galicia in the last few years, invisibilize women and reshape and appropriate the national identity cohesive elements. Their TV spots are part of the 21st century’s memory. Their recipe is based, apparently, in promoting happiness and the pride of being “galegos” (what about “galegas”, the women?). However, this promise of happiness draws from a back-to-the-source old-fashioned discourse, the amnesia of emigration as a trauma, the commercial occupation of public spaces and even racism.

Non se pode prescindir das produccións publicitarias para radiogramarmos criticamente o presente.

No teu seminario falaches de publicidade emocional. Como se constrúe ese tipo de publicidade? Pensas que é máis prominente nos últimos tempos? Que ferramentas cres que debería ter o público para poder facer unha lectura analítica da publicidade que apela a sentimentos e emocións?

In your seminar you spoke about emotional advertising. How is this type of advertising constructed? Do you think it is predominant in recent times? What tools do you think the general public should have available in order to be able to critically analyse advertising that targets feelings and emotions?

A emoción é o ingrediente fundamental da publicidade. A marca aprópiase das emocións culturais para potenciar o consumo, que non é unha necesidade senón unha provedora de felicidade, de identidade e mesmo unha transformadora dos espacios social e político xa que a cidadanía e os seus dereitos trócanse polo consumo e as súas promesas.

Emotions are the main ingredient of advertising. Brands appropriate cultural emotions in order to increase consumption, which doesn’t serve to satisfy needs but is rather an apparent provider of happiness, identity, and even a transforming element of political and social spaces, as citizenry and their rights are exchanged for consumption and its promises.

Non se pode pensar a contemporaneidade sen as redes sociais, sen a diferenza, sen as tensións da inmediatez e o protagonismo do eu. O xiro conservador bota man da capacidade de impacto e contaxio emocional que dan esas redes.

Tamén comentabas no seminario que este tipo de anuncios utilizan moito o pulo das redes sociais para chegar a un público máis amplo e dende diferentes frontes. Como pensas que están influíndo as redes socias na reconstrución das narrativas do xiro conservador do que falabas na comunicación que fixeches en Cork?

You also mentioned that this type of advertising uses the social media momentum in order to approach a much wider public from different fronts. How do you think social media is influencing the reconstruction of the conservative narratives you were speaking about in your seminar in Cork?

Non se pode pensar a contemporaneidade sen as redes sociais, sen a diferenza, sen as tensións da inmediatez e o protagonismo do eu. O xiro conservador bota man da capacidade de impacto e contaxio emocional que dan esas redes. Ti ves algo que che fai rir, que che impacta, que che fascina, que cres que te identifica, e compártelo. Nese compartir actualizas, espallas e personalizas ese discurso. Por suposto as redes non son conservadoras, senón o seu uso. Nunca máis, o movemento popular que se xerou arredor do desastre do Prestige, ou o movemento feminista que medrou nas redes e nos muros nas primaveras árabes, son unha boa mostra diso.

We can’t think about contemporaneity without including social media, the differences or the tensions of immediacy and the protagonism of the self. The conservative turn uses the impact and emotional virality provided by these networks. If you see something that makes you laugh, that impacts you, that fascinates you, or that you identify with, you share it. In that action you are updating, spreading and personalising that discourse. Of course, this doesn’t mean that social networks are universally conservative, but can be used as such. Nunca máis, the popular movement generated around the tragedy of the Prestige, or the feminist movement that grew in the networks and walls of the Arab Spring are concrete proof of a non conservative use of social media.

Analizar e pensar a publicidade debe interesarnos tanto ou máis que analizar a produción artística de avangarda.

Como ves o panorama dos estudos sobre a publicidade e a súa influencia na construción de narrativas e ideoloxías en Galicia? Pensas que se debería facer máis investigación sobre o tema?

How do you see the scenario of research on current advertising, and what influence could it have in the construction of new narratives and ideologies in Galicia? Do you think there should be more research on this topic?

O achegamento crítico á publicidade forman parte da análise da contemporaneidade. Interésannos desde os estudos literarios e artísticos porque hai ficcionalización, pero tamén desde os estudos lingüísticos, sociais, políticos e filosóficos. Analizar e pensar a publicidade debe interesarnos tanto ou máis que analizar a produción artística de avangarda.

A critical approach to advertising is part of the analysis of contemporaneity. From the point of view of literary and artistic studies it is interesting because there is fictionalisation, but it is also interesting for linguistic, social, political and philosophical studies. Analysing and critically thinking about advertising should be as or even more interesting to us than analysing the avant-garde artistic production.

O discurso uniformizador da nación imponse como único, como un paraugas totalizador, e  móstrase refractario a asumir como propias as reinvidicacións das mulleres e das persoas queer

Non só comentaches os modelos de nación que se presentaban nos anuncios de BAP&Conde, senón que tamén falaches de xénero. Como che parece que está afectando ese xiro conservador do que falabas á nosa visión do xénero? Que novas narrativas se están construíndo nos últimos anos?

You not only commented on the models of nation present in the BAP&Conde spots, but you also talked about gender. How do you think this conservative turn you were analysing is affecting the way we view gender? What new narratives are being constructed in recent years?

Sempre me sorprende o “extraordinariamente” pudorosas que son as culturas nacionais minorizadas. O discurso uniformizador da nación imponse como único, como un paraugas totalizador, e  móstrase refractario a asumir como propias as reinvidicacións das mulleres e das persoas queer. Agora Irlanda vén de aprobar por voto popular o matrimonio igualitario, é dicir, o recoñecemento dos dereitos de todas as persoas. En Galicia ese marco legal existe desde hai máis anos, porén as narrativas da nación parece aínda pouco permeábel a eses cambios. Nos anuncios de BAP&Conde, a misoxinia vai acompañada dunha limpísima invisibilización do queer, e dunha concepción ben sospeitosa da emigración e da crise. É importante analizar como se representan eses corpos, esas vidas, eses sentimentos nas ficcións populares, porque os cambios non se fan só coas leis e niso as narrativas populares xogan un papel decisivo.

I´m always surprised to see how ‘extraordinarily’ shy minorised national cultures are. The uniforming discourse of the nation is imposed as the only one, as an all-encompasing umbrella which refuses to incorporate the claims of women or those of different sexual orientations. Ireland, after a popular vote, recently passed a law for marriage equality, that is the recognition of rights for everybody. In Galicia, that legal framework has been in place for longer, and yet the narratives of the nation still seem not to be very permeable to these changes. In the BAP&Conde spots, misogyny is accompanied by a very clean invisibilisation of the queer, and a very suspicious understanding of emigration and the crisis. It is important to analyse how those bodies, those lives and those feelings are represented in popular fictions, because changes don’t only happen through laws, and popular narratives play a decisive role.

Os estudos de xénero nas universidades tomaron bastante pulo en Europa nos últimos anos; por exemplo, en Cork existe un grao específico adicado a eles, ademais de diferentes opcións de investigación. Como pensas que se reflicte esa evolución en Galicia? Que futuro prevés para a investigación sobre xénero nas universidades galegas?

Gender Studies have seen a great increase in Europe in the past few years; for example, Cork has many different options for research on Women Studies. How do you see this evolution reflected in Galicia? What future do you see for research on gender in Galician universities?

A situación das Humanidades nas universidades agora mesmo é moi complicada. Agora ben, ao meu ver a investigación que non incorpore nalgunha medida teorías críticas como  o feminismo, a sexualidade ou as diferenzas de raza e clase, é unha investigación ancorada en modelos resesos, inmobilizados no discurso cómodo do templo do saber. Sen esa perspectiva teórica das diferenzas, o coñecemento describe de maneira incompleta as tensións que acontecen de feito na sociedade, nos textos, nas vidas, nos corpos. E se non se describe ben, ese coñecemento carece de valor.

Nas universidades galegas hai persoas de referencia nos traballos de xénero, aínda que non haxa un núcleo forte e ben recoñecíbel, cousa que si que acontece, por exemplo, co Centre Dona i Literatura que dirixo. Nomes tan diferentes e con traxectorias dispares como María Xosé Agra, Carmen Blanco, Margarita Ledo, Belén Martín, Beatriz Suárez Briones… pero hai moitos outros que, sen optar por esa liña incorporaron o xénero aos seus estudos. Por exemplo, a primeira lectura ousada de Lupe Gómez fanna Burghard Baltrusch e Ana Bela… Este tipo de estudos vense afectados en negativo pola reestructura actual do coñecemento e a investigación universitarias. Agora ben, o coñecemento crítico e posicionado non só se desenvolve nas universidades. Que sería dos estudos feministas e dos estudos galegos sen o labor fundamental do activismo, do profesorado de primaria e secundaria…?

A investigación que non incorpore nalgunha medida teorías críticas como  o feminismo, a sexualidade ou as diferenzas de raza e clase, é unha investigación ancorada en modelos resesos.

The status of Humanities in universities is very complicated at the moment. However, in my opinion, any research that doesn’t incorporate in any measure critical theories such as feminism, sexuality or differences of race and class is stuck in stale models immobilised in the comfortable discourse of the temple of knowledge. Without that theoretical perspective of differences, knowledge describes only incompletely all those tensions that happen indeed in society, in texts, in lives, in bodies. If they are not properly described, that knowledge lacks value.

In Galician universities we have major researchers in gender studies, even if we don’t have a strong and easily recognisable nucleus -which exists, for example, in Barcelona, in the Centre Dona i Literatura that I manage-. People with different trajectories such as María Xosé Agra, Carmen Blanco, Margarita Ledo, Belén Martín, Beatriz Suárez Briones… and many others who, without focusing on gender directly, have incorporated it in their research. For example, the first daring reading of Lupe Gómez was done by Burghard Baltrusch and Ana Bela… This type of research is affected negatively by the current restructuration of university knowledge and research. However, critical and positioned knowledge is not only developed in universities. What would feminist studies and Galician studies do without the fundamental work of activists, primary and secondary school teachers…?

Por último, non queremos rematar a entrevista sen preguntarche pola túa experiencia en Cork. Inspiráronte en algo os días que pasaches aquí no mes de abril?  

Lastly, we wouldn’t want to finish the interview without asking you about your experience in Cork. Did the days you spent here in April inspire you?

O Centro de Estudos Galegos da UCC, con Martín Veiga, sempre redeiro, sempre cómplice, é un espazo de debate ao que se regresa. O voso é un centro de referencia no mapa global dos estudos galegos, pola vosa situación estratéxica en Irlanda –una certa lectura de Irlanda sempre no horizonte do discursos cultural galego- e no espazo anglosaxón, o marco globalizador. Mais, por riba diso, o voso centro leva moitos anos ofrecendo un espazo confortábel e estimulante para o encontro e a creación de coñecemento novo, para facer que os estudos galegos se consideren entre iguais con outros ámbitos das humanidades, e para dar a coñecer o máis fresco da creación en galego.

The Irish Centre for Galician Studies in UCC, with Martín Veiga, always creating networks and complicity, is a space for discussion one wants to return to. Yours is a centre of reference in the global map of Galician studies, because of your strategic location in Ireland -there is always a certain reading of Ireland in the horizon of the Galician cultural discourse- and in the anglo-saxon space, the globalising framework. Furthermore, your centre has been offering a comfortable and stimulating space for reunion and for the creation of new knowledge to make galician studies feel equal to other fields in the Humanities, and to make known the latest creations in Galician.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *